Lễ ăn hỏi gồm những gì? Trình tự, lễ vật và việc cần chuẩn bị
Lễ ăn hỏi diễn ra theo trình tự nào, tráp ăn hỏi gồm những gì, chọn bao nhiêu tráp, đội bê tráp cần mấy người và hai nhà nên chuẩn bị gì — kèm khác biệt giữa ba miền.
Lễ ăn hỏi (miền Nam hay gọi là lễ đính hôn) là lúc nhà trai chính thức mang lễ vật sang nhà gái xin cưới. Sau lễ này, hai người được xem như đã là vợ chồng sắp cưới trong mắt họ hàng. Lễ không dài, thường gói trong một, hai tiếng buổi sáng, nhưng có nhiều chi tiết dễ quên. Bài này đi lần lượt từ lễ vật tới từng bước của buổi lễ.
Phong tục mỗi vùng, mỗi nhà một khác. Những gì dưới đây là cách làm phổ biến — hai bạn nên hỏi người lớn hai bên để thống nhất trước.
Lễ ăn hỏi khác lễ dạm ngõ và lễ cưới thế nào
Dạm ngõ là buổi gặp đầu tiên của hai gia đình, chỉ vài người, mang ít trầu cau hay chè rượu sang ngỏ ý.
Ăn hỏi là lễ chính thức, có tráp lễ, đội bê tráp, mời họ hàng gần.
Lễ cưới (rước dâu) là ngày đón cô dâu về nhà trai, thường cách ăn hỏi từ vài ngày tới vài tháng. Nhiều nhà gộp ăn hỏi và cưới trong cùng một ngày cho gọn. Tên gọi lễ cưới bên mỗi nhà xem ở Lễ vu quy, thành hôn, tân hôn khác nhau thế nào.
Tráp ăn hỏi gồm những gì
Số tráp thường là số lẻ — 5, 7, 9 hoặc 11 — vì người xưa coi số lẻ là số sinh sôi; còn lễ vật trong mỗi tráp thì xếp số chẵn, thành đôi. Mỗi tráp đựng một loại lễ vật:
Trầu cau — không thể thiếu, tượng trưng cho tình nghĩa vợ chồng.
Rượu và thuốc lá (hoặc chỉ rượu, nhiều nhà nay bỏ thuốc lá).
Chè (trà) — thường là chè mạn ướp hương.
Bánh cốm, bánh phu thê — miền Bắc rất chuộng; bánh phu thê mang ý nghĩa vợ chồng gắn bó.
Mứt sen, hạt sen.
Hoa quả — xếp tháp cho đẹp, chọn quả tròn, tươi.
Xôi gấc — màu đỏ mang ý may mắn.
Lợn sữa quay (heo quay) — phổ biến ở miền Nam, nhiều nơi miền Bắc cũng dùng khi lễ lớn.
Tiền dẫn cưới (tiền nạp tài) — đặt trong phong bì đỏ, có nhà để riêng, có nhà đặt cùng tráp trầu cau.
Miền Nam thường có thêm trang sức (bông tai, dây chuyền, nhẫn) để mẹ chồng đeo cho cô dâu ngay trong lễ. Miền Trung thường giữ lễ giản dị hơn, số tráp ít hơn.
Đội bê tráp
Nhà trai cử một đội nam bê tráp, nhà gái cử một đội nữ đón tráp, số người bằng số tráp.
Thường chọn bạn bè, anh em họ chưa lập gia đình, dáng cao xêm xêm nhau cho ảnh đẹp.
Đội nam mặc vest hoặc áo dài nam đồng màu; đội nữ mặc áo dài đồng màu.
Có một trưởng đoàn nhắc nhịp đi, nhịp trao — nên tập nhanh một lượt trước giờ lễ.
Trình tự buổi lễ ăn hỏi
Nhà trai tới. Đoàn đến đúng giờ đã hẹn (giờ đẹp), đội bê tráp xếp hàng theo thứ tự trước cổng.
Trao tráp. Đội nam trao tráp cho đội nữ theo cặp, nhà gái đón vào đặt lên bàn lễ.
Giới thiệu và phát biểu. Đại diện nhà trai (thường là người lớn tuổi, có uy tín trong họ) giới thiệu thành phần, nói lý do và xin phép trao lễ. Đại diện nhà gái đáp lời, nhận lễ.
Cô dâu ra mắt. Mẹ cô dâu hoặc người được chọn đưa cô dâu ra chào hai họ. Chú rể tặng hoa.
Thắp hương gia tiên. Hai bạn thắp hương trên bàn thờ nhà gái, báo cáo tổ tiên.
Mời trà, trò chuyện. Hai bạn đi mời trà từng người, họ hàng hai bên nói chuyện, bàn ngày cưới.
Lại quả. Nhà gái chia lại một phần lễ vật cho nhà trai mang về — gọi là lại quả — ý nói hai nhà cùng chia vui. Mỗi tráp giữ lại một phần, không trả nguyên tráp, không lấy hết.
Tiễn nhà trai. Nhà gái tiễn đoàn ra về; nhiều nhà mời ở lại dùng bữa.
Những thứ hay bị quên
Phong bì lì xì cho đội bê tráp hai bên (lấy may).
Người phát biểu đã có sẵn bài nói ngắn — đừng để đến lúc mới nghĩ.
Bàn thờ gia tiên nhà gái đã lau dọn, có đủ hương, nến.
Chỗ đỗ xe cho đoàn nhà trai.
Danh sách khách mời ăn hỏi — thường chỉ họ hàng gần, ít hơn nhiều so với tiệc cưới.
Mời họ hàng dự lễ ăn hỏi
Lễ ăn hỏi ít khách hơn tiệc cưới nhưng vẫn cần báo giờ, báo địa chỉ cho từng nhà. Một tấm thiệp online riêng cho lễ ăn hỏi (hay thiệp do bố mẹ đứng tên mời) gửi qua nhóm Zalo gia đình là cách nhanh nhất — ai cũng có giờ, có bản đồ chỉ đường. Trên Remember có cả mẫu thiệp bố mẹ đứng tên mời; xem ở Mẫu thiệp.